6. yüzyıla ilişkin Kağan parası bulundu: Türk tarihini 150 yıl geriye çekti, ‘Sanılandan daha yerleşik olduğumuz anlaşıldı’

Özbekistan’ın başşehri Taşkent yakınlarında 6. yüzyıla tarihlenen “Türk-Kağan” yazılı bir sikke bulundu. Bu tarihi buluş, Batı Göktürk Kağanlığı periyoduna ilişkin olarak sınıflandırılıyor. Prof. Dr. Gaybulla Babayarov, sikkede yer alan tabirlerin Türk tarihini yine yazdıracak nitelikte olduğunu belirtti.

“Türk-Kağan” sözü birinci kere sikkelerde

Prof. Dr. Babayarov, sikkede geçen “twrk x’γ’n” sözünün, Türk sözünün geçtiği en eski arkeolojik bulgu olabileceğini belirtti. Daha evvel bu söz sırf 8. yüzyıldaki Orhun Yazıtları ve Çin kaynaklarında yer alıyordu. Yeni buluntu, bu tarihi yaklaşık 150 yıl geriye çekiyor.

Sikke İstemi Kağan’ın torunlarına ilişkin olabilir

Yapılan tahliller, sikkelerin 6. yüzyıl sonu ile 7. yüzyıl başına tarihlendiğini gösteriyor. Babayarov’a nazaran bu sikkeler muhtemelen, Batı Göktürk Kağanlarından İstemi Kağan’ın torunlarının Fergana bölgesindeki idare dönemine ilişkin.

Sikkeler göçebe Türkler hakkındaki görüşleri değiştiriyor

Sikkelerin varlığı, Göktürklerin sırf göçebe olmadığını; kent kurduklarını, yerleşik hayat sürdüklerini ve ticaret yapacak seviyede para sistemine sahip olduklarını da gösteriyor.

Çeşitli unvanlarla bastırılmış 20’den fazla sikke

Taşkent ve etrafındaki arkeolojik hafriyatlarda bugüne kadar 20’den fazla sikke tipi bulundu. Bu sikkeler ortasında “Jabgu”, “Cabgu-Kağan” ve “Kağan” üzere unvanlar yer alıyor. Lakin iki başka sikke, birinci kere “Türk-Kağan” ibaresiyle basılmış olmasıyla dikkat çekiyor.

Taşkent ve Fergana’nın kıymeti artıyor

Bu bulgular, Türkistan’ın en eski yerleşim bölgeleri olan Taşkent ve Fergana’nın, sırf coğrafik değil birebir vakitte kültürel ve politik olarak da Türk tarihi açısından ne kadar değerli olduğunu ortaya koyuyor.

Türgeş sikkeleriyle benzerlikler göze çarpıyor

Babayarov, “Türk-Kağan” tabirinin, ferdî bir unvandan fazla etnik ve siyasi aidiyeti anlatan bir tabir olduğunu vurguluyor. Bu tarafıyla Türgeş Kağanlığı devrindeki misal sikke örneklerine atıf yapıyor.